The Future For Esperanto in Global Communication

(Scrollu duonvoje al la fino por la esperanta versio — Scroll half way to the end for the Esperanto version.)

Esperanto is a language that was developed with the goal of it’s becoming an international auxiliary language, that would facilitate communication between speakers of different languages. Since many different languages are being spoken throughout the world, there is a need for one specific language that everyone could learn in order to communicate with everyone else. People would keep their own native languages, and also learn one other language. One global second language still needs to be agreed on by each parliament in the world. It might be a man-made language like Esperanto, or it might be a natural language like English. English is very difficult to learn, Esperanto is phonetic and regular in it’s conjugations, easier to learn than any natural language. However, unless Esperanto is the language agreed upon by the parliaments of the world as the official global second language, few will learn it. They will spend years of their lives learning complex natural languages such as English, Spanish or Chinese, and world communication will not progress very far. However, if more people don’t learn Esperanto, the world’s parliaments will probably not select it as the global auxiliary language. Is there a better second language, for instance, a streamlined version of a natural language? Will there be another invented language that will be learned by more people than Esperanto? Right now there is a group on Facebook that receives posts from people all over the world in Esperanto. Someone posts every few minutes.

To accommodate phonetic spelling, the Esperanto Alphabet consists of the following letters:

A B C Ĉ D E F G Ĝ H Ĥ I J Ĵ K L M N O P R S Ŝ T U Ŭ V Z

There is no Q, W, X or Y.

V is pronounced somewhere between the English V and W. The Esperanto words for FOUR and FIVE, KVAR and KVIN are difficult with an English V. QUAR and QUEEN would be approximations of the Esperanto pronunciations of those two words.

The Esperanto J is pronounced like the English Y. The J sound of English is covered in Esperanto with Ĝ or Gx.

The sound of X is designated in Esperanto by KS, thus the X as a single letter is not needed. On systems where the hats over the letters are not available, an x after a letter, such as C, J and S, substitutes for the hat. Either creates another letter with another sound.

C is pronounced like TS in CENTS. Ĉ or Cx is pronounced like CH in CHURCH. G is pronounced like G in GO. Ĝ or Gx is pronounced like G in GIANT. H is pronounced like H in HOT. Ĥ or Hx is pronounced like CH in BACH. This clearing-the-throat sound does not normally occur in English, and is rare in Esperanto as well.

J is pronounced like Y in YEAR. Ĵ or Jx is pronounced like S in TREASURE. S is pronounced like S in SO, Ŝ or Sx ìs pronounced like SH is SHUSH.

The consonants B, D, F, K, L, M, N, P, T and Z are the same in Esperanto as in English. The Esperanto R is rolled similar to the Spanish R. There is no spelling for the English TH, as used in the English words ETHER, EITHER, THOUGHT or THE, sounds that often occur in English.

The Esperanto vowel A is pronounced like AW in AWESOME. There is no Esperanto spelling for the A in APPLE. E is pronounced like E in NET. I (i) is pronounced like I in MACHINE. There is no spelling for the I in IN. O is pronounced like the OA in OAK. U is pronounced like the U in USE. There is no spelling for the U in UP. There are no spellings for the OO in BOOK or the vowel R as occurs in the English words WORD and PURSE. Sounds for which there are no Esperanto spellings are not part of the basic Esperanto vocabulary.

At first glance Esperanto might appear to be a simplified version of Spanish. A lot of the root words in Esperanto were derived from Latin.

Normally I is used to designate the vowel that might be spelled with EE, EA, I or Y in English, and J is used for the consonant form, when Y begins a word, such as the English word YEAR, JARO in Esperanto, pronounced YARO, ryhmes with MORROW. In Esperanto, the Y sound at the beginning of a word is spelled with J.

There are, however, certain times when a vowel is designated, in Esperanto spelling, with J rather than I. One instance of this is when the plural is formed by adding the vowel form of J, pronounced as a vowel blend, a dipthong, between the O that all singular Esperanto nouns end with, and J, the plural designator. OJ is pronounced like OY as in the English word BOY. In Esperanto, HUNDO is DOG, HUNDOJ is DOGS. The root word, HUND rhymes with the English SPOONED.

The vowel that sounds like EE used in Esperanto dipthongs is spelled with J rather than the I that might be expected.

AJ is used in the Esperanto word KAJ, (AND in English), pronounced like KI in the English word KITE.

EJ is used in the Esperanto word, PLEJ (MOST in English), pronounced like the English word, PLAY.

UJ is used in the Esperanto word TUJ (IMMEDIATELY in English), rhymes with the English word GOOEY.

AŬ or AUx is used in Esperanto in BALDAŬ (SOON in English) pronounced BALD-OW.

EŬ or EUx is used in the Esperanto word, EŬRO, a unit of European currency, pronounced E as in MEN plus O as in DO. This last dipthong is not used often.

Esperanto has regular, predictible spelling, pronunciationl and verb conjugations. There are a number of prefixes and suffixes that can be added to root words to produce a variety of meanings in a consistent manner. One can be creative in their use and still be readily understood.

BELA means BEAUTIFUL. All Esperanto adjectives end in A. BELE means BEAUTIFULLY. Esperanto adverbs end with E. BELULO means an attractive person. -UL- is a suffix that indicates a person who has the quality designated by the root word it is used with.

BELULINO would specify a beautiful woman as the suffix -IN- indicates the feminine form of the word. BELEJO (pronounced BELAYO) would designate a beauty parlor as -EJ- added to a word indicates the place where the thing is done or developed.

The infinitive forms of all Esperanto verbs end in I. TO LOVE is AMI. AMAS is the verb in the present tense. MI AMAS VIN means I LOVE YOU. LI AMAS MIN means HE LOVES ME. ĈI AMAS ILIN means SHE LOVES THEM. VI AMAS ĈIN means YOU LOVE HER.

NI AMAS LIN means WE LOVE HIM. MI AMIS LIN means I LOVED HIM. MI AMOS LIN means I WILL LOVE HIM. MI AMUS LIN means I WOULD LOVE HIM. AMU ILIN! means LOVE THEM! VI ESTAS AMATA means YOU ARE LOVED. Other Eseranto verbs are conjugated the same way.

There are several free online Esperanto courses. One is https://lernu.net/en . Another is https://www.duolingo.com/ .

I think that Esperanto should add to it’s alphabet, because if it is to succeed as the official auxiliary language for global communication, it will need to absorb words from other languages in technical fields, particularly English. In order to absorb English words, and thus be enabled to compete with English as the universal language of technology, Esperanto will need to add letters for the sounds that English has that Esperanto does not as yet have. These include 2 TH sounds, a W consonant, the vowels in BAT, BIT, BOOK, BUT, BURT, and the unaccented vowel in the second syllable of WORKMAN. Symbols for these 9 sounds could be made by applying hats to existing letters. The W, already present on most keyboards, could be employed for W. The unused Q could be used for one or both of the THs. (One of the Qs would need to wear a hat — in a phonetic system a word like ETHER would need to be distinguishable from a word like EITHER.) Alternatively, the EITHER TH could be spelled with the ^ over the D and the ETHER TH could be spelled with the ^ over the T. 5 of the vowels lacking in written Esperanto could be spelled with a ^ over each of the 5 existing vowels. Â could be the A in BAT. Ê could be the unaccented vowel, such as in the second syllable of WORKMAN, Î could be I in BIT. Ô could be the OO in BOOK. Û is distinguishable from the U with the valley symbol over it used in Esperanto dipthongs and could signify the U in BUT. The vowel form of R can be designated by R itself. A name like BURT can simply be spelled BRT when absorbed into Esperanto. If this is seen to be problematic, the unaccented vowel could preceed the R as BÊRT.

Although English seems to be winning the race for the global auxiliary language, it comes at a large human cost to the people required to learn it, as it is highly irregular. Do the people colonized by the English enjoy speaking the language of their historic oppressors? If Esperanto could grow into it, it has the potential to become the universal communication tool of the future.

English has more vowels than some other languages, kind of like how an Arabic musician finds more notes on a violin string. Arabic music divides the octave into smaller increments.

An English speaker enunciates 4 separate vowels with the lips in a smile. With the top and bottom front teeth almost touching and the lips in a smile, the vowel that comes out is I (EAT, TEA, BE etc.). Open the jaws just a little, still smiling, and the vowel that comes out is Π(IT, IS, BIT etc.). Open the jaws wider, smiling, and E (TEN, WHEN, GET etc.) is the vowel that comes out. Open the jaws as wide as you can while keeping the smile, and  (AT, NAP, BACK etc.) comes out. For these vowel sounds the tip of the tongue is below the bottom teeth. Of course it has to move around for the consonants.

With the lips in a more relaxed position and the tongue at the base of the bottom teeth, English speakers produce 2 vowels, Û (UP, WHAT, DUCK etc.), with the jaws partly open, and A (ALL, WALK, HOT etc.) with the jaws wide open. With the mouth relaxed, the jaws part way open, and the tongue curled part way up, the vowel form of R (HER, PURSE, WORK etc.) is produced.

With the lips pursed forward, the jaws mostly closed and the tip of the tongue at the base of the bottom teeth, the vowel U (USE, FOOD, TUBE etc.) is produced. With the lips pursed and the jaws a little more open, Ô (PUT, COULD, BOOK) is produced. With the jaws as open as they can with the lips pursed, the vowel O (HOPE, SHOW, GO etc.) is produced.

I wrote three booklets on the vowels used in English when I was teaching my children to read and write. They are linked below:

Smile Sounds

Waterfall Sounds

Wind Sounds

La estonteco por la esperanta lingva en tutmonda kumunikado

La esperanto estas lingvo evoluigita kun la celo, ke ĝi fariĝos internacia helpa lingvo, kiu ebligus komunikadon inter parolantoj de malsamaj lingvoj. Pro tio ke multaj lingvoj estas parolataj en la tuta mondo, necesas unu specifa lingvo, kiun ĉiuj povus lerni por komuniki kun ĉiuj. Homoj konservus siajn proprajn lingvojn, kaj ankaŭ lernis unu lingvon. Unu tutmonda dua lingvo ankoraŭ devas esti interkonsentita de ĉiu parlamento en la mondo. Ĝi povus esti homfarita lingvo kiel la esperanto, aŭ ĝi povus esti natura lingvo kiel la angla. La angla estas tre malfacile lerni, la esperanto estas fonetika kaj regula en ĝiaj konjugacioj, pli facila por lerni ol iu ajn natura lingvo. Tamen, krom se la esperanto estas la lingvo interkonsentita de la parlamentoj de la mondo kiel la oficiala tutmonda dua lingvo, malmultaj lernos ĝin. Ili pasigos jarojn de siaj vivoj lernante kompleksajn naturajn lingvojn kiel ekzemple angla, hispana aŭ ĉina, kaj monda komunikado ne multe progresos. Tamen, se pli da homoj ne lernas la esperanton, la mondaj parlamentoj verŝajne ne elektos ĝin kiel tutmonda helpa lingvo. Ĉu estas pli bona dua lingvo, ekzemple, simpligita versio de natura lingvo? Ĉu estos alia elpensita lingvo, kiu estos lernata de pli da homoj ol la esperanto? Nuntempe estas grupo en Facebook, kiu ricevas poŝtojn de homoj tra la tuta mondo en la esperanto. Iu afiŝas ĉiun malmultajn minutojn.

Por akomodi fonetikan ortografion, la Esperanta Alfabeto konsistas el jenaj leteroj: A B C Ĉ D E F G Ĝ Ĥ I J Ĵ K L M N O P R S Ŝ T U Ŭ V Z

Ne estas Q, W, X aŭ Y.

V estas prononcata ie inter la angla V kaj W. La vortoj de la esperanto por FOUR kaj FIVE, KVAR kaj KVIN estas malfacilaj kun anglo V. QUAR kaj QUEEN estus alproksimiĝoj de la esperantaj prononcoj de tiuj du vortoj.

La esperanto J estas prononcata kiel la angla Y. La angla sono estas kovrata en la esperanto per Ĝ aŭ Gx.

La sono de X estas nomumata en la esperanto per KS, do la X kiel ununura letero ne estas bezonata.. Sur sistemoj, kie la ĉapeloj super la leteroj ne estas haveblaj, x post la letero, kiel C, J kaj S, anstataŭigas la ĉapelon. Aŭ uno kreas alian leteron kun alia sono.

C estas prononcata kiel TS en CENTS. Ĉ aŭ Cx estas prononcata kiel CH en CHURCH. G estas prononcata kiel G en GO. Ĝ aŭ Gx estas prononcata kiel G en GIANT. H estas prononcata kiel H en HOT. Ĥ aŭ Hx estas prononcata kiel CH en BACH. Ĉi tiu klara-gorĝa sono ne okazas en la angla, kaj estas malofta en la esperanto ankaŭ.

J estas prononcata kiel Y en YEAR. Ĵ aŭ Jx estas prononcata kiel S en TREASURE. S estas prononcata kiel S en SO, Ŝ aŭ Sx-aj prononcata kiel SH en SHUSH.

La konsonantoj B, D, F, K, L, M, N, P, T kaj Z estas samaj en la esperanto kiel en la angla. La esperanto R estas ruliĝata simila al la hispano R. Ne ekzistas literumado por la angla TH, kiel uzata en la anglaj vortoj ETHER, EITHER, THOUGHT aŭ THE, sonoj kiuj ofte okazas en la angla.

La esperanta vokalo A estas prononcata kiel AW en AWESOME. Ne ekzistas esperanto-literumado por la A en APPLE. E estas prononcata kiel E en NET. I (i) estas prononcata kiel I en MACHINE. Ne ekzistas literumado por I en IN. O estas prononcita kiel la OA en OAK. U estas prononcita kiel la U en USE. Ne ekzistas literumado por U en UP. Ne estas ortografioj por la OO en BOOK aŭ la vokalo R kiel ĝi okazas en la anglaj vortoj WORD kaj PURSE. Sonoj, por kiuj ne estas esperanto-literoj, ne estas parto de la baza esperanta vortaro.

Al unua vido, la esperanto ŝajnus esti simpligita versio de la hispana. Multaj radikoj en la esperanto estis derivitaj el la latina.

En esperanto kutime I estas uzata por literumi la vokalon, kiu povus esti skribata per EE, EA, I aŭ Y en la angla,, kaj J estas uzata por la konsonanto, kiam Y komencas vorton, kiel la angla vorto YEAR en la esperanto prononcata YARO, ĝi rimas kun MORROW. En la esperanto, la sono de Y al la komenco de vorto estas literumata kun J.

Tamen de certaj tempoj, vokalo estas difinita, en esperanto-literumado, kun J anstataŭ I. Unu ekzemplo de ĉi tio estas kiam la pluralo estas formata per aldono de J, prononcata kiel diftongo inter la O, ke ĉiuj unuopaj esperantaj substantivoj finiĝas kun, kaj J, la vojo la esperanto indikas pluran. OJ estas prononcata kiel OY kiel en la angla vorto, BOY. En la esperanto, HUNDO estas DOG, HUNDOJ estas DOGS. La radika vorto, HUND rimas kun la angla vorto SPOONED.

La vokalo, kiu sonas kiel EE uzata en esperantaj diftongoj, estas skribita kun J anstataŭ ol I, .

kvankam vokaloj en esperanto, kiuj sonas kiel EE sed ne estas parto de diftongo, estas literitaj per I.

AJ estas uzata en la esperanta vorto KAJ (AND en la angla), prononcata kiel KI en la angla vorto KITE.

EJ estas uzata en la esperanta vorto, PLEJ (MOST en la angla), prononcata kiel la angla vorto, PLAY.

UJ estas uzata en la esperanta vorto TUJ (IMMEDIATELY en la angla). Ĝi rimas kun la angla vorto GOOEY.

EŬ aŭ EUx estas uzata en la esperanta vorto, EŬRO, unuo de eŭropa monero, prononcata E kiel en MEN pli O kiel en DO. Ĉi tiu lasta diftongo ne estas tre ofte uzata.

La esperanto havas regulan ortografion kaj facilan verban konjugacion. Ekzistas multaj prefiksoj kaj sufiksoj, kiuj povas esti aldonitaj al vortoj de radiko por produkti diversajn signifojn en maniero ke povas antaŭdiri. Unu povas esti krea kaj ankoraŭ esti facile komprenata.

BELA signifas BEAUTIFUL. Ĉiuj esperantaj adjektivoj finiĝas en A. BELE signifas BEAUTIFULLY. Esperantaj adverboj finiĝas kun E. BELULO signifas allogan personon. -UL- estas sufikso, kiu indikas personon, kiu havas la kvaliton designitan per la radika vorto, kiun ĝi uzata kun. BELULINO Specifus belan virinon kiel la sufikso -IN- indikas la inan formon de la vorto. BELEJO (prononcita BELAYO) designus belegan ĉambron kiel -EJ- aldonita al vorto indikas la lokon kie la afero estas farita aŭ evoluigita.

La infinitivaj formoj de ĉiuj esperantaj verboj finiĝas en I. TO LOVE estas AMI. AMAS estas la verbo en la nuna tempo. MI AMAS VIN signifas I LOVE YOU. LI AMAS MIN signifas HE LOVES ME. ĈI AMAS ILIN signifas SHE LOVES THEM. VI AMAS ĈIN signifas YOU LOVE HER.

NI AMAS LIN signifas WE LOVE HIM. MI AMIS LIN signifas I LOVED HIM. MI AMOS LIN signifas I WILL LOVE HIM. MI AMUS LIN signifas I WOULD LOVE HIM. AMU ILIN! signifas LOVE THEM! VI ESTAS AMATA signifas YOU ARE LOVED.

Estas kelkaj senpagaj interretaj Esperanto-kursoj. Unu estas https://lernu.net/en . Alia estas https://www.duolingo.com/ .

Mi pensas, ke la esperanto bezonas aldoni al ĝia alfabeto, ĉar se ĝi estos sukcesi kiel oficiala helpa lingvo por tutmonda komunikado, necesos sorbi vortojn de aliaj lingvoj en teknikaj kampoj, precipe la anglo. Por sorbi anglajn vortojn, kaj tiel esti kapabligita konkurenci kun la anglo kiel la universala lingvo de teknologio, la esperanto devos aldoni literojn por la sonoj, kiujn la anglo havas, ke la esperanto ankoraŭ ne havas.

Ĉi tiuj inkluzivas 2 TH sonojn, W konsonanton, la vokalojn en BAT, BIT, BOOK, BUT, BURT, kaj la unaccented vokalo en la dua silabo de WORKMAN. Simboloj por tiuj 9 sonoj povus esti faritaj per apliki ĉapelojn al ekzistantaj literoj. La W, jam ĉeestanta en plej multaj klavaroj, povus esti uzata. La neuzata Q povus esti uzata por unu aŭ ambaŭ el la THs. (Unu el la Q-aj bezonus porti ĉapelon – en fonetika sistemo vorto kiel ETHER bezonus distingebla de vorto kiel EITHER.)

Alternative, la EITHER TH povus uzi la ^ super D kaj la ETHER TH povus uzi la ^ super la T.

5 el la vokaloj, kiuj havas skribitan Esperanton, povus esti skribitaj per ĉiuj 5 el la ekzistantaj vokaloj. Â povus esti la A en BAT. Ê povus esti la senkulpa vokalo kiel ekzemple en la dua silabo de WORKMAN. Î povus esti la I en BIT. Ô povus esti la OO en BOOK. Û estas distingebla de la U kun valva simbolo super ĝi uzata en Esperanto-diftongoj, kaj povus signifi la U en BUT.

La vokala formo de R povas esti nomumita per R mem. Nomo kiel BURT simple povas esti literumita BRT kiam absorbita en la esperanton. Se ĉi tio aspektas problema, la senkulpa vokalo povus preterpasi la R kiel BÊRT.

Kvankam la angla ŝajnas esti gajnanta la vetkuron por la tutmonda helpa lingvo, ĝi venas al granda homa kosto al la homoj bezonataj por lerni ĝin, ĉar ĝi estas tre malregula. Ĉu la homoj popolitaj de la angloj ĝuas paroli pri la lingvo de iliaj historiaj opresantoj? Se Esperanto povus kreski en ĝi, ĝi havas la eblecon fariĝi la universala komunikila ilo de la estonteco.

La angla havas pli da vokaloj ol iuj aliaj lingvoj, simila al kiel araba muzikisto trovas pli da notoj sur la ŝnuro de violono. Araba muziko dividas la oktavon en pli malgrandajn pecojn.

Angla parolanto prononcas 4 apartajn vokalojn kun la lipoj en rideto.

Kun la supraj kaj malsupraj frontaj dentoj preskaŭ tuŝantaj kaj la lipoj ridetaj, la vokalo, kiu eliras, estas I (EAT, TEA, BE ktp). Malfermu la makzelojn nur iomete, ankoraŭ ridetante, kaj la vokalo, kiu eliras, estas Î (IT, IS, BIT ktp). Malfermu la makzelojn pli larĝe, ridetante, kaj E (TEN, KIEL, GET ktp) estas la vokalo kiu eliras. Malfermu la makzelojn tiel larĝe kiel vi povas dum la rideto, kaj (AT, NAP, BACK ktp) eliras. Dum ĉi tiuj vokaloj sonas la pinto de la lango estas sub la malsupraj dentoj. Kompreneble ĝi devas moviĝi por la konsonantoj.

Kun la lipoj en pli malstreĉita pozicio kaj la lango ĉe la bazo de la fundaj dentoj, parolantoj de la angla lingvo produktas 2 vokalojn, Û (UP, WHAT, DUCK ktp), kun la makzeloj parte malfermitaj, kaj A (ĈIU, WALK, HOT ktp) kun la makzeloj larĝe malfermitaj. Kun la buŝo malstreĉiĝinta, la makzeloj malfermiĝas, kaj la lango kurbigata supren, la vokala formo de R (HER, PURSE, WORK ktp) estas produktata.

Kun la lipoj antaŭejn kvazaŭ por kisi, la makzeloj plejparte fermitaj kaj la pinto de la lango ĉe la bazo de la fundaj dentoj, la vokalo U (USO, FOOD, TUBE ktp) produktas. Kun la lipoj antaŭejn kaj la makzeloj iom pli malfermitaj, Ô (PUT, COULD, BOOK) estas produktita. Kun la makzeloj tiel malfermitaj kiel ili povas per la lipoj antaŭeniras, la vokalo O (HOPE, SHOW, GO ktp) estas produktata.

Mi skribis tri broŝurojn pri la vokaloj uzataj en la angla kiam mi instruis al miaj infanoj legi kaj skribi. Ili estas ligitaj sube:

Smile Sounds

Waterfall Sounds

Wind Sounds

Advertisements
Categories OpinionTags ,

2 thoughts on “The Future For Esperanto in Global Communication

  1. I try to combine the art of origami with esperanto. So I fold some figures where I can put in the 28 letters of the alphabet, and the 16 important rules and the korelativaj vortoj.
    For the last thing I ask the pupils to write a picture of their hand. Then we say : The thumb is always asking, so we call him KI, the next finger(montrofingro) answers the questions and we call him TI.
    The middle finger is the tallest of all, ĈI, on the ringfinger is something, his name is I and last little pinky finger don`t want, therefore NENI

    Liked by 2 people

    1. Thank you, very helpful for memorizing!

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close